Kısa yanıt

Dijital ürün tasarımı; bir web platformunun, mobil uygulamanın ya da kurum içi aracın kimin için, neden ve nasıl çalışacağını belirleyip bunu kullanılabilir bir ürüne dönüştürme işidir. Kapsamı genellikle araştırma ve ürün stratejisi, bilgi mimarisi, UX ve UI tasarımı, prototip ve kullanıcı testleri, tasarım sistemi ve geliştirmeye aktarımdır. İyi bir çalışma yayında bitmez; ürünün nasıl kullanıldığını ölçüp iyileştirmeyle devam eder.

Dijital ürün tasarımı, web tasarımından ya da UX/UI’dan nasıl ayrılır?

Web tasarımı çoğunlukla bir sitenin görünüşüne ve sayfalarına odaklanır. UX/UI tasarımı, insanların bir arayüzü nasıl kullandığını ve arayüzün nasıl göründüğünü ele alır. Dijital ürün tasarımı ise bunları da içine alan daha geniş bir sorudur: Bu ürün hangi problemi çözüyor, kimin için, işin hangi hedefine hizmet ediyor ve zaman içinde nasıl gelişecek?

Fark, teslim edilen şeyde görülür. Bir web tasarımı projesi genellikle bir dizi sayfayla biter. Bir dijital ürün tasarımı çalışması ise kullanılan, ölçülen ve gelişmeye devam eden bir ürün bırakır.

Bir dijital ürün tasarımı çalışması neleri kapsar?

  • Araştırma. Kullanıcılarla ve paydaşlarla görüşmeler, mevcut deneyimin ve verilerin incelenmesi, rakip ve benzer ürünlerin değerlendirilmesi.
  • Ürün stratejisi. Ürünün amacı, hedef kitlesi, öncelikli özellikleri ve başarı ölçütleri.
  • Bilgi mimarisi. İçeriğin ve işlevlerin nasıl düzenleneceği, adlandırılacağı ve bulunacağı. Ayrıntısı bilgi mimarisi yazımızda.
  • UX tasarımı. Kullanıcı akışları, ekranların iskeleti, etkileşimler ve hata durumları.
  • UI tasarımı. Görsel dil, tipografi, renk, bileşenler ve markanın arayüze yansıması.
  • Prototip ve test. Fikirlerin geliştirmeden önce gerçek kullanıcılarla sınanması.
  • Tasarım sistemi. Bileşenlerin ve kuralların tek yerde toplanması; ürün büyüdükçe tutarlılığı korur.
  • Erişilebilirlik. Ürünün engelli kullanıcılar dahil herkes tarafından kullanılabilmesi.
  • Geliştirme ya da geliştirmeye aktarım. Tasarımın koda dönüşmesi; aynı ekip yapıyorsa birlikte, ayrı bir ekip yapıyorsa ayrıntılı bir devirle.
  • Ölçüm ve iyileştirme. Yayından sonra kullanımın izlenmesi ve ürünün planlı biçimde geliştirilmesi.

Her projede bunların hepsi aynı ağırlıkta yer almaz. Ama bir teklifte araştırma, test ve yayın sonrası hiç yoksa, bu bir ürün tasarımı değil, bir ekran tasarımı teklifidir.

Hangi aşamalardan geçer ve her aşamada ne teslim edilir?

Biz bu süreci üç aşamalı bir döngü olarak ele alıyoruz. Adlar ajanstan ajansa değişse de iyi bir çalışmanın aşamaları ve çıktıları benzerdir.

1. Tanımla ve Keşfet

Amaç, neyin, kimin için ve neden yapılacağında ortak bir anlayışa varmak.

Bu aşamanın sonunda elinizde şunlar olmalı:

  • araştırma bulguları ve kullanıcı ihtiyaçları,
  • kullanıcı yolculuğu ya da süreç haritaları,
  • ürün hedefleri ve başarı ölçütleri,
  • önceliklendirilmiş kapsam ve ilk sürüm tanımı,
  • bilgi mimarisinin taslağı,
  • teknik gereksinimler ve entegrasyonların listesi.

2. Tasarla ve Geliştir

Amaç, ürünü adım adım tasarlamak, sınamak ve kurmak.

Bu aşamanın çıktıları:

  • kullanıcı akışları ve ekran iskeletleri,
  • tıklanabilir prototipler ve kullanıcı testlerinin sonuçları,
  • arayüz tasarımları ve tasarım sistemi,
  • çalışan yazılım: ön yüz, arka uç, entegrasyonlar,
  • test edilmiş ve yayına hazır bir sürüm.

Tasarım ve geliştirme bu aşamada yan yana ilerler. Önce bütün ekranların tasarlanıp sonra geliştirmeye geçilmesi yerine, ürün parça parça tasarlanıp kurulur ve her parçadan öğrenilenler sonrakine aktarılır.

3. İyileştir

Amaç, ürünün gerçek kullanımdan öğrenerek gelişmesini sağlamak.

Bu aşamanın çıktıları:

  • kullanım verileri ve geri bildirimlerin değerlendirmesi,
  • iyileştirme önerileri ve önceliklendirilmiş bir yol haritası,
  • yeni sürümler, bakım ve destek.

Döngü burada bitmez: öğrenilenler bir sonraki Tanımla ve Keşfet aşamasının girdisi olur. Ayrıntılar yaklaşımımızda.

Kurum tarafında kimler yer almalı?

Dijital ürün tasarımı ajansla kurum arasında ortak bir iştir. Kurum tarafında genellikle şunlara ihtiyaç vardır:

  • Ürün sahibi. Kararları veren ve önceliklerden sorumlu olan kişi.
  • Alan uzmanları. İşin nasıl yürüdüğünü bilen ekipler.
  • Teknik ekip. Mevcut sistemleri, güvenlik ve altyapı gereksinimlerini bilen kişiler.
  • İçerik sorumluları. Üründe yer alacak metin ve içeriği hazırlayan ya da onaylayan kişiler.
  • Kullanıcılara erişim. Araştırma ve test için gerçek kullanıcılarla görüşebilme imkânı.

Bu rollerin baştan belirlenmesi, projenin hızını çoğu zaman ajansın hızından daha fazla etkiler.

Süreyi neler belirler?

Bir dijital ürün tasarımı çalışmasının süresi tek bir rakamla verilemez; birkaç etkene bağlıdır:

  • Kapsam. Ürünün kaç farklı kullanıcı grubuna ve kaç farklı işe hizmet ettiği.
  • Entegrasyonlar. Bağlanılacak sistemlerin sayısı ve bu sistemlerin hazır olup olmadığı.
  • Araştırmanın derinliği. Kullanıcılara ne kadar kolay ulaşılabildiği.
  • Onay süreçleri. Kararların kaç katmandan geçtiği.
  • İçerik. İçeriğin hazır olup olmadığı ya da yeniden yazılması gerekip gerekmediği.
  • Teknik altyapı. Sıfırdan mı kurulacağı, var olan bir sistemin üzerine mi geliştirileceği.

Süreyi kısaltmanın en etkili yolu, kapsamı daraltmaktır: ilk sürümde en önemli işlere odaklanıp ürünü yayından sonra planlı biçimde büyütmek. Araştırma ve testten kısmak ise genellikle zamanı kısaltmaz; sorunları sonraya, daha pahalı bir aşamaya taşır.

Nasıl çalışılabilir?

Dijital ürün tasarımı genellikle üç biçimde satın alınır:

  • Odaklı proje: belirli bir ürün, özellik ya da aşama için, üzerinde anlaşılmış çıktılarla.
  • Aşamalı dönüşüm: yeni bir platform ya da kapsamlı bir yeniden yapılanma, aşamalara bölünerek.
  • Sürekli iş birliği: yayındaki bir ürünün zaman içinde geliştirilmesi, bakımı ve desteği.

Hangisinin uygun olduğu ürünün nerede olduğuna bağlıdır. Doğru ajansı seçerken bakılacak kriterleri ayrı bir yazıda topladık.

Kısaca

  • Dijital ürün tasarımı; araştırma ve stratejiden UX/UI tasarımına, testten geliştirmeye ve yayın sonrasına kadar uzanır.
  • Her aşamanın somut çıktıları olmalı: bulgular, kapsam, prototipler, tasarım sistemi, çalışan yazılım, yol haritası.
  • Süreyi en çok kapsam, entegrasyonlar, onay süreçleri ve içerik belirler.
  • Araştırma, test ve yayın sonrası olmayan bir teklif, ürün tasarımı değil ekran tasarımıdır.

Kendi ürününüz için bu aşamaları konuşmak isterseniz Dijital Ürünler ve Platformlar sayfamıza göz atın ya da bize yazın.